نغمههای روحبخش زنان ايرانی در لندن: پرویز جاهد
شب چهار شنبه، يازدهم فوريه، ايرانيان ساکن بريتانيا در هوايی سرد و بارانی در تالار مجلل و باشکوه کدوگن لندن گرد آمدند تا به نغمههای زيبا و دلانگيزی گوش بسپارند که از گلوی خواننده ی زن ايرانی برمیخاست.
اگرچه بعد از دوم خرداد و بازتر شدن فضای فرهنگی کشور، شرايطی فراهم شد که زنان خواننده ايرانی بتوانند در ملا عام برای بانوان برنامه اجرا کنند يا به همخوانی با مردان بپردازند، اما هيچگاه شرايط طبيعی و برابر برای آوازخوانی زنان در ايران حتی در حوزه موسيقی سنتی و اصيل ايرانی، وجود نداشته است.
از اين رو اجرای برنامههايی از اين دست در خارج از کشور نه تنها اين امکان را فراهم میآورد تا صدای واقعی و تحريف نشده اين خوانندگان زن شنيده شود، بلکه فرصتی برای نقد و بررسی کار آنان به وجود آيد.
موسسه «برعکس» که با هدف گسترش موسيقی آلترناتيو ايرانی در زمينهها و ژانرهای مختلف به وجود آمد (اين را پانته آ مديری همکار سابق راديو زمانه و از مسئولان اين موسسه و مجری برنامه، قبل از اجرای کنسرت اعلام کرد)، با برگزاری اين کنسرت، نخستين قدم را در اين راه برداشته است.
پری ملکی با لباس رنگارنگ و زيبای محلی ايرانی به همراه گروه خنيا به روی صحنه آمد و تعدادی از تصنيفهای دلانگيز اما مهجور و تقريبا فراموش شده ايرانی را اجرا کند.
کاری که خانم ملکی در طی چند سال گذشته انجام داده و بسياری از ترانهها و تصنيفهای قديمی و کمتر شنيده شده ايرانی از ساختههای آهنگسازان برجسته ايران را بازسازی و با تنظيم جديد اجرا کرده است.
اجرای تصنیفهايی قديمی و خاطرهانگيز از ساختههای آهنگسازان کلاسيک برجسته ايرانی مثل مرتضی نی داوود، مجيد وفادار، عبدالله دوامی و کلنل علينقی خان وزيری، بخشی از برنامه خانم ملکی در اين کنسرت بود.
پری ملکی از سرشناسترين خوانندگان زن امروز ايران است که صدايی گرم و دلنشين دارد . وی از سال ١٣٧٣ فعاليت آوازخوانیاش را آغاز کرد و به همراه گروه خنيا که خود تاسيس کرده و رهبری آن را به عهده دارد، کنسرتهای بسياری در داخل برای بانوان (و به صورت همخوانی برای عموم) و در خارج از کشور برگزار کرده است.
گروه خنيا اما هر بار بسته به شرايط و موقعيت، تغيير کرده و ترکيببندی سازها در آن، شکل متفاوتی به خود گرفته است.
اين بار ارکستر خنيا، متشکل از سازهای پيانو، سنتور، ضرب و دوایر کوکی و کوزه بود و فقدان برخی سازهای سنتی مهم چون تار و سه تار و نی و کمانچه در آن کاملا حس می شد. سنتور نيز عملا به خاطر وجود پيانو که ساز اصلی و مسلط گروه بود، عملا منفعل مانده بود.
بامداد ملکی، فرزند خانم ملکی که نوازنده ضرب است، نيز در اين کنسرت او را همراهی میکرد.
پری ملکی ابتدا با همراهی پيانوی ايمان بشری نوازنده چيره دست ايرانی، قطعاتی آوازی در دستگاه اصفهان و چهارگاه را اجرا کرد که بسيار به دل حاضران نشست.
اما توانايیهای خانم ملکی در تصنيف خوانی، بسيار برجستهتر و محسوستر بود. تصنيف «ماه من» ساخته مرتضی نی داوود با شعر پژمان بختياری، نخستين تصنيفی بود که پری ملکی با همراهی گروه خنيا اجرا کرد.
به دنبال آن خانم ملکی به اجرای آهنگی به نام «مرداب» پرداخت. آهنگی که خود بر اساس شعری از فروغ فرخزاد ساخته بود.
تصنيفهای «من شادم» و «شبهای تهران» از ساختههای مجيد وفادار، «دخترک ژوليده» ساخته علينقی وزيری، تصنيف قديمی «نگارا» به روايت عبدالله دوامی و تصنيف «آسمان» با تنظيم ابوالحسن خان صبا، آهنگهای ديگری بود که پری ملکی در اين شب خاطرهانگيز و فراموشنشدنی اجرا کرد.
در پايان اين برنامه، خانم ملکی و گروه خنيا، بعد از مواجه شدن با تشويقها و کفزدنهای پرشور و ممتد حاضران در سالن، دوباره بر صندلیهای خود نشستند و اين بار تصنيف زيبای «نوبهار دلنشين» ساخته روح الله خالقی و شعر بيژن ترقی را که قبلا با صدای گرم بنان شنيده بوديم، اجرا کردند که بسيار مورد توجه قرار گرفت.