درباره ی ادبیات و هنرهای دیگر
این نوشته ی من ، نوشته ای بلند است که برای خواندنش به کمی صبر و حوصله نیاز است .
پیشاپیش از صبر و حوصله ی شما متشکرم .
از این که فونت اعداد پی نوشت ها فارسی نیست پوزش می خواهم .
برای خواندن ، روی " ادامه ی مطلب " کلیک کنید .
می دانم ، می دانم ، می دانم
روح عریان و نادانم
نمی تواند
دو موی سپید سرم را باور کند
چه شکوهمند روزی ست
که قبول می توانم کرد که دیگر خسته ام
با تن فاسد خویش چه می توانم گفت
به هنگامی که روان نادانم اشک می فشاند
و با تو چه می توانم گفت که چند زمستان در خویش داری
و صلابت عشق رؤیاهای تو را رنگین کرده ست
و سرگشتگی های تو دیگر در من ایمنی نمی یابد
در نخستین رکعت نماز بودم من
( و هنوز با تو می اندیشیدم )
که عشق
در چشمان درشت بانوی بیوه ی مسلمانی
که زیر طاق های ضربی بازارهای بغداد و شام
حلول آیه ای را در خون خویش می آزمود
مرا صلا داد
گل های ثعلبی در کجا می توان یافت ؟
و آیا ثعلب را گلی هست ؟
من می باید روان خود را به گردش می بردم
به یمن
به الجزیره
دیدی ؟ - ای روان نادان –
دیدی آن مؤذن را
که روی بر دجله ی تند رفتار ایستاده و بانگ نماز می کرد
به آوازی سخت رسا و سخت غم انگیز
و ماهیان خاکستر منصور حلاج را
در تابوتی از آواز می بردند
و جانوران دریا همه
بر او می گریستند ؟
دیدی ؟ - ای روان نادان -
دیدی آن زن را
که پرندگانش را به دانه های هل و میخک تغذیه می کرد
تا آواز ایشان را عطرآگین بشنود ؟
من می باید روان خود را به گردش می بردم
به عدن
به قادسیه
آه که سرمای روز میلاد من ، علی الدوام
خون مرا منجمد داشته است
سرد است
سرد است
من می باید به کوه " حرا " می رفتم
و خورشید تفته را به قلب یخی خویش به میهمانی می خواندم
و در شن های تفته ی صحرا می خفتم
این برودت
این برودت جاودانه
گلدان های مادرم را سرانجام خشک می خواهد کرد
چه شکوهمند روزی ست
اکنون دیگر می توانم خستگی خود را باور کنم
اکنون دیگر می توانم خویشتن را به آغوش کشم
و در خواب ببینم که چشمان آبی حقیقت
به سیاهی می گراید
و در دستانم گل های سپید حنا می روید
گذشته چه بود ؟
گذشته چه بود ؟
- پدرم هنوز در تب حج می سوخت
که مادرم گل های چهار گلدان را
در ده گلدان جای داد
تا حیاط را از فقر گیاه و گل رهایی بخشد
مادر ما همه ی زندگیش گلدان بود
و چندان که آخرین خواهر من به خانه ی شوهر رفت
مجال آن یافت که حیاط خانه را جاروب کند
و از چهار گلدان
ده گلدان بسازد
مادر ، پرنده ها را نمی شناخت
و تنها پرنده ی او
گنجشک نخی پرده بود
آه ، چه بردبار بود مادر
و چه اشتیاقی داشتم من که او را " حلیمه " صداکنم
- حلیمه
- حلیمه
گذشته چه بود ؟
گذشته چه بود ؟
- به هنگامی که من از عریانی روح خویش به گریه افتادم
هنوز از راه مدرسه بوی برگ سوخته می آمد
و به هنگامی که من کلمه ی " پناه " را به روح خویش می آموختم
بهار
در کوچه باغ ها
کتاب را ابلهانه می کرد
ای سرا پا خوبی !
مرا دیگر راه گریزی به جایی نبود
چرا که نام خود را یر دیوارهای مدرسه ام نوشته بودی
بر درها و
بر دفترچه های مدرسه ام
نوشته بودی
و در آب حوض کوچک خانه
آنچه ماهی ها را از خرده های نان بی نیاز می کرد
تصویر کودکی تو بود
به سجده درآی !
به سجده در آی ای روان نادان !
اینک زخم سیفلیس ست که دهان ها را یکسر
فرا گرفته
و به جانب گلوگاه ها
پیش می آید
به سجده درآی !
به سجده درآی ای روان عریان !
اکنون لبانی که پنداری مدام
به تلاوت دعایی کهن سرگرم ست
زمین را لعن می کند
و مرا
و ترا
با تو چه می توانم گفت ؟
با تو چه می توانم گفت
که صلابت عشقت
ابلهانه امیدوارم می خواهد
حال آن که دو موی سپید سرم
مرا
به خستگی خویش
متقاعد می کند
چه سرد است
آه
چه سرد است
لبخند متبرک تو
و قلب نجیب من
در این سرمای ظلمانی خفته اند
و خوابشان
آتش ست و خورشید ست
چه قدر از آن سال ها دورم . نه فقط از نظر زمانی ، که از همه ی آن شورها و آن همه جسارت ها و آن حال و هواها و شیدایی ها . در میان غول های عرصه ی شعر امروز، هیچ جای عرض اندام نبود ، چه برسد سری میان سرها درآوردن . اما به جسارت جوانی می نوشتم و به این نشریه و آن نشریه می سپردم . چاپ کارهایم ، شوق کار کردن می آورد . سرمست جویای نام بودم و کارها نام می آورد .
بسیار جوان بودم و پس از تجربه هایی - زیر سلطه ی شاعران بزرگ آن روز - در تب و در تاب این شعر نوشته شد . با خجلت آن را بردم به دفتر مجله ی " خوشه " که شاملو اداره اش می کرد . شعر را به دفتر مجله سپردم و دررفتم . شاملو را خوش آمد . آن را در " خوشه " چاپ کرد . گویا بین سال های۴۳ تا۴۵ بود. آن هنگام شعر عنوانی دا شت : " لقد خلقنا الانسان فی کبد " ( به راستی که ما انسان را در رنج آفریدیم ) . فضای شرقی شعر سبب نامگذاری با این عنوان برگرفته از قرآن بود . آن روزها - در زمان نوشتن این شعر - آگاهانه زبان شعر می خواست به کلام کهن نزدیک شود . به یاد ندارم در کجاها شاملو در آن دست برد ، اما دست برد به قصد کمک به من .
بعدها ، شاملوهمین شعر را در کتابی با عنوان : " شب های شعر خوشه " چاپ کرد ( بی آن که من در شب های شعر خوانی خوشه شرکت کرده باشم ) . نسخه ای از کتاب را که من دارم به تاریخ اسفند ماه ۱۳۴۷ شمسی هجری - چاپ چاپخانه ی خوشه است .
این شعر را که بعدها برایم عزیز شد ( به خاطر شاملو ) بی عنوان در کتاب شعرم : دو کبوتر کنار پنجره ی ما
آوردم .
چه قدر از آن سال ها دورم . دور ... دور ...
شما همراه زاده شدید و تا ابد همراه خواهید بود .
هنگامی که بال های سفید مرگ روزهاتان را پریشان می کنند همراه خواهید بود .اما در همراهی خود حد فاصل را نگاه دارید و بگذارید بادهای آسمان در میان شما به رقص درآیند .
به یکدیگر مهر بورزید ، اما از مهر بند مسازید ، بگذارید که مهر دریای مواجی باشد در میان دو ساحل روح های شما .
جام یکدیگر را پر کنید ، اما از یک جام منوشید .
از نان خود به یکدیگر بدهید ، اما از یک گرده ی نان مخورید .
با هم بخوانید و برقصید و شادی کنید ، ولی یکدیگر را تنها بگذارید ، همان گونه که تارهای ساز تنها هستند ، با آن که از یک نغمه به ارتعاش درمی آیند .
دل خود را به یکدیگر بدهید ، اما نه برای نگهداری ، زیرا که تنها دست زندگی می تواند دل هایتان را نگه دارد .
در کنار یکدیگر بایستید ، اما نه تنگاتنگ ، زیرا که ستون های معبد دور از هم ایستاده اند ، و درخت بلوط و درخت سرو در سایه ی یکدیگر نمی بالند .
با یاد زنده یاد حجت الاسلام و المسلمین مصطفی ملکی
و
زنده یاد حاج آقا فرهمند ، معلم قرآن کودکان
پنجاه و اند سال پیش . در پس کوچه ای در تجریش ، در خانه ای کوچک ، در یک اتاق .
آن خانه فقط یک اتاق داشت . آن کوچه ، آن خانه و آن اتاق در سیل شمیران از جا کنده شد و با آب رفت . در آن اتاق پیر مردی ( زنده یاد حاج آقا فرهمند ) کلاس قرآنی داشت . پیر مرد کودکان را - ما ولگردهای کوچه ها را -از کوچه ها جمع می کرد . خنده ای خوش داشت و زبانی خوش و آب نبات هایی در جیبش . و در آن اتاق قرآن می آموخت ، و در ماه محرم جامه های سیاه به تن کودکان می کرد ، با یقه های بسته و آستین بلند دکمه دار و در دو صف مرتب می کرد . بدون هیچ گونه آرایش صحنه ، نه سنجی ، نه زنجیری ، و نه علامت چند تیغه ای . نه مشعلی و نه کتلی . پیشاپیش کودکان پرچم سیاهی بود که در دو طرف به دسته هایی چوبی وصل بود - چه آرزویی داشتیم که این پرچم را حمل کنیم ، اما سن و سال هم شرط بود ، از ما کودکانی بزرگ تر بودند که امتیاز حمل پرچم با آنان بود - روی پرچم یکی دو جمله ای عربی بود و با کلمه هایی درشت تر در وسط :
" هیئت نوباوگان تجریش " .
کودکان هیچ حرکتی نباید می کردند ، مثلا دستی به سر بکوبند و یا بر سینه آرام . دست ها در کنار و جمع کودکان از ابتدای صف تا آخر صف ، دو دسته بودند ، که دسته ی اول بیت اول شعری را می خواندند :
حسین از بهر حق و داد و آزادی زکف جان داد
جوانان عزیزش را برای حفظ قرآن داد
و دسته ی دوم ، بیت دوم را
زهستی دست خود شست و نشد تسلیم زور و زر
عجب درس فداکاری به ما شاه شهیدان داد
به آوازی سخت غم انگیز ، با صدایی که سالیانی بعد یادی عاشقانه بود ، از صدایی که رفت ، از روزهایی که رفت ، از کودکانی که با تحقیر پیر شدند .
من دوست داشتم ، که در صف دوم باشم . در بیت اول کلمه ی " حفظ " ، کلمه ای غریب و دشوار بود . من دوست داشتم که در صف دوم باشم . در بیت دوم ترکیب " شاه شهیدان " داشت و این دوکلمه با هم ، با دو " شین " پشت سر هم ، آهنگی خوش داشت و من آن آهنگ را دوست می داشتم .
از کوچه ها صف کودکان می گذشت و در دو تکیه ی تجریش ( تکیه ی بالا و پایین ) دوری می زدیم و به فاصله هایی مردی جوان ( آقای رحمانی ، که خطاط بود و تابلوهای مغازه ها را می نوشت ) با صدایی خوش ، سوره هایی از قرآن را می خواند .
در خیل آن همه شکوه و عظمت هیئت ها و دسته های زنجیر زنی و دسته های سینه زنی با علم ها و کتل ها یشان ، با مردانی عظیم الجثه که علامت های ده تیغه را حمل می کردند و هر لنگری در تیغه هاشان شوری به پا می کرد ، این دسته ی کوچک ساده - هیئت نوباوگان تجریش - شکوهی دیگر داشت . کودکانی با جامه های سیاه ، با یقه های بسته و آستین بلند دکمه دار ، با صداهایی باکره . کجا رفتند آن کودکان ؟ کجا دوباره خواهم دیدشان آن کودکان را ؟
و بارها و بارها تا سالیانی که به یاد کودکان آن زمان مانده است ، هر ساله عمله و اکره های ساواک شاه مانع حرکت این دسته می شدند . کلانتری از حاج آقا فرهمند تعهد می گرفت که هیئت نوباوگان را به تکیه ها نیاورد . طنین صدای پاک و باکره ی کودکان و زنگ صدای کلمه های " حق " و" آزادی " و " زور " و" زر" و ترکیب " شاه شهیدان " ، چونان صدای رگبار مسلسلی بود در آن سال های اختناق .
بعد ها دانستم که اشعاری از این دست ، از سروده های زنده یاد حجت الاسلام و المسلمین مصطفی ملکی بود که پسرعموی من بود و جوانی بود و نه در کسوت روحانیان .
ما کودکان و نوجوانانی کم سن و سال بودیم که کودتای ۲۸ مرداد ، مصطفی ملکی را به دور ازچشم پلیس شاه راهی قم کرد و دسته ی نوباوگان تجریش برای همیشه به سکوت واداشته شد و پیرمرد - حاج آقا فرهمند - روزی روزگاری در یک سحر ، وقتی از دربند به تجریش بر می گشت همراه با پسر جوانش در تصادف ماشین کشته شد . حاج آقا فرهمند امروز مرد و دو روز بعد پسر جوانش . من در تشییع جنازه ی پسرش اولین بار بود که می دیدم نقل بر روی تابوت می پاشیدند . سفیدی نقل و بارش آن روی تابوت به معنی جشن عروسی بود . دانستم که مرگ جوانان عروسی آنان است .
سالیان بعد مصطفی ملکی در کسوت روحانیان به تجریش برگشت . همتی کرد و در مسجد " همت تجریش " به دسته ی عرب ها ( این طور می نامیدیم ) بزرگسالانی را که در ایام محرم فقط شلوار می پوشیدند و عریان بودند و محکم بر سینه های عریانشان می کوبیدند، پیراهن سیاه پوشاند . سیاه .
آن دو بیت شعر در آن سال ها در جانم نطفه بست و بعد ها معنای یک یک کلمه ها را دانستم و تا مغز استخوان حسشان کردم . دنیا را به دو بخش دیدم : آن سو و این سو . ظلم و عدالت . بیدادگری و داد . ناحق و حق . خفقان و آزادی . حسین و یزید . حسینیان و یزیدیان .
|
 |
|
 |
با باربد بازآ
با بربطی در بر
و شولای سبزی بر دوش
از جویبار باغ شاه ، شبانه به درون رو
شتابان از پشت شمشاد ها بگذر
به سیب چرخان روی فواره از گوشه ی چشم نگاه کن
و در میانه ی بیدها و سروها پنهان شو
در آن جا کاج کهنسالی را می یابی
که تو را به آسمان پیوند می دهد
بربط را بر شانه بیاویز
و از شاخه های سترگ کاج
پله پله به بالا رو
و در لابه لای گیسوان سبزش
چون مرغی خوشخوان آشیان کن
خسرو به ایوان خواهد آمد
و بر تخت نوروز خواهد نشست
پیاله دار جام ها را پر می کند
و " مردو " ی پیشکار شمعدان ها را می افروزد
و خنیاگران خرامان به صحنه می آیند
اما پیش از این که میر مطربان " سرکش " فسونکار
به زخمه ای چند ، چنگ را کوک کند
و دف زن ها و کمانچه کش ها به جای خود بنشینند
و خوانندگان به تک سرفه ای گلو صاف کنند
بربط را از زانوان بر گیر
و شور " دادآفرید " را بنواز
گزمه ها و گاو سرهاشان
و سرکش ها و گاو دم هاشان
خاموش می نشینند
و بربط به جای تو سخن می گوید
و سر پنجه های سحر آمیز تو
که رشک " سرکش " را برمی انگیزند
آهنگ " سبز در سبز " ات را
در خلوت باغ خواهند نواخت
آن گاه هنگامی که خسرو هنوز در افسون است
از آشیان سبزت به زیر آی
و همچنان که به چهره ی خود در حوض آب می نگری
از حاشیه ی شمشادها بی شتاب بگذر
و این بار از دروازه ی نیمه باز باغ
بلند و سرفراز بیرون آی
و چونان گذشته
خنیاگری خانه به دوش باقی مان
بربط ، اسبی ست
که در چراگاه های بزرگ می بالد
و در خانه های کوچک می افسرد
|
 |
۱ :
دردام تو خسته ای نیست چو من
وز جور تو دل شکسته ای نیست چو من
برخاستگان عشق تو بسیارند
لیکن به وفا نشسته ای نیست چو من
۲ :
ما را به دم تیغ نگه نتوان داشت
در حجره ی دلگیر نگه نتوان داشت
آن را که سر زلف چو زنجیر بود
در خانه به زنجیر نگه نتوان داشت
۳ :
باد آمد و گل بر سر می خواران ریخت
یار آمد و می در قدح یاران ریخت
آن عنبر تر ، رونق عطاران برد
وان نرگس مست ، خون هشیاران ریخت
از " شهر آشوب " ها :
حمامی :
حمامی را یگو گرت هست صواب
امشب تو بخسب و تون گرمابه متاب
تا من به سحرگهان بیایم به شتاب
از دل کنمش آتش و از دیده پر آب
قصاب :
قصاب چنان که عادت اوست ، مرا
بفکند و بکشت ، کاین چنین خواست مرا
پس لابه کنان نهاد سر بر پایم
دم می دهدم تا بکند پوست مرا
|
|
دوستم، كه اهل كتاب و قلم است، در يكي از روزهاي مهرماه براي من كتابي آورده است و در صفحه اول آن نوشته است: براي تولد شصت و چندمين سالت، كه ببيني «فروغ» در شرح آن حكايات چند قرن عقب بوده است.
اين كتاب «مهستي گنجه اي» است و روي جلد كتاب آمده است: بزرگترين زن شاعر رباعي سرا. معين الدين محرابي رباعي ها را جمع آوري كرده است و نيز تحقيق و پژوهش هم با او بوده است.
اگر بخواهيم تعداد شاعران زن را در قلمرو ادبيات فارسي - كه هميشه عرصه تاخت و تاز مردان بوده است - بشماريم، از تعداد انگشتان يك دست، اگر كمتر نباشد، بيشتر نيست. مهستي گنجه اي، قديمي ترين شاعر است كه در تواريخ و تذكره ها با اختلاف قول، وي را در عهد چهار پادشاه معرفي كرده اند: سلطان محمود غزنوي، سلطان محمد سلجوقي، سلطان محمود سلجوقي و سلطان سنجر سلجوقي. مهستي از جمله شاعراني است كه تمام زندگي اش با افسانه آميخته شده و هر كس نيز كه از وي يادي كرده ،بر اين افسانه ها دامن زده تا بدان جا كه بررسي دقيق و همه جانبه زندگي وي با دشواري هاي بسيار مواجه است.قديم ترين مأخذي كه از زمان حيات وي خبر داده، كتاب «تاريخ گزيده» نوشته «حمدالله مستوفي» است كه به سال ۷۳۰ هجري قمري تأليف شده است و پس از آن در «مجالس النفائس» به ترجمه حكيم شاه محمد قزويني. در اين دو كتاب «مهستي»، معاصر سلطان محمود غزنوي است. همزمان و معاصر با فردوسي. از ديگر كتاب هايي كه از اين زن شاعر سخني گفته شده است، مي توان از «الهي نامه» شيخ عطار، «تذكره الشعراء» دولتشاه سمرقندي، «المعجم في معايير اشعار عجم» از شمس قيس رازي كه يك رباعي از او آورده است، «حبيب السير» از خواندمير و بالاخره در تذكره «روز روشن» كه به سال ۱۲۹۶ هجري قمري تأليف شده است.
جز اين كتاب ها ردپاي مهستي را مي توان در مقطع قصيده اي از سنايي غزنوي كه به همسر مهستي اشاره دارد و نيز در يك نسخه خطي «لغت فرس» كه به اشتباه بيتي از «رودكي» را به نام مهستي آورده است، پيدا كرد و نيز يكي دو سه كتاب ديگر تا به امروز كه اشاره هايي به مهستي دارند.
مهستي شاعري است رباعي گو و به قولي پس از خيام، برجسته ترين رباعي سراي ايران به شمار مي آيد. وي را همچنين پايه گذار مكتب «شهر آشوب» در قالب رباعي شناخته اند.
«شهرآشوب» يكي از انواع شعر فارسي است كه در آن از اسامي كارافزارها، حرفه هاي رايج و صنايع دوره اي خاص سخن به ميان آمده است. از اين رو با مطالعه در شهر آشوب هاي موجود مي توان از مشاغل، پيشه ها و نيز از لغات و اصطلاحات فني ادوار گذشته آگاهي هاي ارزشمندي به دست آورد.
متأسفانه تذكره نويسان و برخي تاريخ پردازان بر اثر ناآشنايي با شهر آشوب، هريك با خواندن شهرآشوبي از مهستي، نفهميده و ندانسته با تصوراتي نادرست، او را لاابالي دانسته و در خلال سخن ،وي را نكوهيده اند. درحالي كه با مراجعه به شهرآشوب هاي مهستي به اطلاعات مفيدي دست مي يابيم و همراه با بهره گرفتن از منابع تاريخي، مي توانيم بر بخش هايي از جامعه شناسي اقتصادي و اجتماعي آن ايام واقف شويم. اگر تذكره نويسان و برخي از تاريخ پردازان، شهرآشوب سرايان را لاابالي و بي قيد معرفي مِي كنند. از آن روست كه سرايندگان با كلماتي عاشقانه از آنان ياد كرده اند و اگر از شهرآشوب هيچ ندانيم، در هنگام خواندن آن، به همان دچار خواهيم شد كه برخي دچار آمدند.آنچه درخصوص مهستي بايد گفت اين است كه وي با شاعرانه ترين بيان، قلمرو شهرآشوب را با ساختمان رباعي، زيبايي بخشيده است. كاري كه پيش از او انجام نگرفته و پس از او نيز در آن توفيق اندكي به دست آمده است.
از رباعيات و شهرآشوب هاي مهستي جز اندكي به دست ما نرسيده است، چراكه نامرادي زمانه، چند قرن پس از حيات وي، و آن نيز در اوايل قرن دهم تنها ديوان بازمانده او را از ميان برده است و اگر در برخي از كتاب هاي پيشينيان، رباعي يا رباعياتي از وي ثبت نشده بود چه بسا كه اكنون از وي هيچ نمي دانستيم.
مهستي در شهرآشوب هاي خود با چيره دستي دقايق و ظرايف اين فنون و صاحبان اين فنون را نشان مي دهد: بزاز، پاره دوز، تيرانداز، بافنده، حمامي، نانوا، سوزن ساز، خياط، كله پز، سراج، صحاف، حجامت كننده، قصاب، گازر، كفشگر، كلاه دوز، محتسب، ميوه فروش، نجار، نعل بند و...
تا به امروز كتاب هايي با عنوان ديوان، اشعار، رباعيات مهستي و نيز اشعار منتخب مهستي و مهستي نامه به چاپ رسيده است.
كتاب «مهستي گنجه اي» با پژوهش و تحقيق «معين الدين محرابي» آخرين كتابي است كه «نشر توس» منتشر كرده است كه در آن به زندگي و آثار مهستي پرداخته شده است.
گرچه در روزگار ما، تقسيم هنر به خاطر جنسيت، تقسيمي است ناعادلانه و بي منطق( نقاشان زن، سينماگران زن، شاعران زن و...) اما با نگاهي به شعرهاي همين تعداد اندك شاعران زن- كمتر از انگشتان يك دست - در تاريخ ادبيات، تا آمدن و رفتن «فروغ»، در مي يابيم مهستي رباعي هايي دارد (به جز شهرآشوب ها)، كه نشان مي دهد سراينده آن زني است، با مسائل خود و دنياي زنانه، آن هم تا قرن ها و قرن ها كه زن شاعري در ادبيات ما يافت نمي شود. بعد مي توان از «پروين اعتصامي» گفت كه به اعتقاد نگارنده اين سطور در «بودنش» ترديد دارم و يا اگر بوده است شعرش، شعر مردانه است. مي ماند «عالم تاج قائم مقامي» (ژاله) - مادر پژمان بختياري - كه در نوشته اي ديگر بدو پرداخته ام . «فروغ مي آيد» و در پي اش صدها زن، با صدايي زنانه.
چرا دوست من در تقديم نامچه اش نوشته است كه «ببيني فروغ در شرح آن حكايات چند قرن عقب بوده است»؟ تصور مي كنم، اگر «فروغ» را شاعري بدانيم كه از «زن» سخن مي گويد، قصد دوستم آن بوده است كه پيش از او هم زناني بوده اند كه از «زن» و «زنانگي» و «دنياي زن» سخن گفته اند.
این نوشته قبلا با عنوان " لاابالی یا برجسته ترین رباعی ساز ؟ "در روز پنج شنبه ۱۵ آبان ماه ۱۳۸۲ در روزنامه ی "همشهری "به چاپ رسیده است .
عذر خواهی : تصویر جلد کتاب در این وبلاگ معکوس شد .
هیچ کاریش نمی توانم بکنم . می بخشید .
در یادداشت بعدی ، نمونه هایی از شعر مهستی را خواهم آورد .
